|
ژئـودزي
درمورد تاريخچهژئودزي مي توان به ريشه يوناني كلمه ژئودزي به معناي تقسيم كردن زمين اشارهكرد.
اينتعريف نشان ميدهد كه از نظر تاريخي، ژئودزي با تهيه نقشه و تجزيه و تحليل در مورد وضعيت زمين وداده هاي مكاني ارتباط نزديكي دارد، تقريباً در اواخر قرن 19 ميلادي دانشمندي بهنام هاملت (F.RHamlet) تعريف ژئودزي را به”علم اندازهگيري و تهيه نقشه از سطح زمين“ محدود كرد. اگر چه اين تعريف ممكن است فشرده به نظربرسد ولي اساساً بيانگر آنچه امروزه بهعنوان ژئودزي ارائه میشود مي باشد.
ژئودزيمعمولاً بهطريقه يا روشي اطلاق میشود که براي تهيه نقشه هاي دقيق از يک منطقه بسيار وسيعنظير يک کشور يا يک استان به کار مي رود و در حقيقت اين نوع نقشه برداري يک جنبهملي دارد. همچنين براي تعيين فرم و شکل زمين و علوم مربوطه به آن مورد استفاده است.در اين نوع نقشه برداري زمين مسطح فرض نشده بلکه انحناء آن در نظر گرفته میشود بههمين جهت محاسبات روي سطح بيضوي شکلي که به جاي شکل زمين انتخاب مي گردد انجام ميگيرد.بنابراين نقشه برداري كلاسيك كه شامل تعيين موقعيت، مكان يابي عوامل، اندازهگيري تغييرات ناشي از حوادث طبيعي مثل زلزله و تعيين سطح دريا (از ارتفاعي كهماهواره قرار دارد) مي باشد، همگي در شاخه ژئودزي گنجانده مي شوند كه اين به عنواناولين جزء مهم در گرايش ژئودزي به حساب مي آيد.دومينجزء اصليژئودزي عبارت است از تعيين ميدان جاذبه خارجي زمين (ژئوئید) كه تعيين بردار جاذبهمحلي نيز از جمله مواردي است كه در اين شاخه از ژئودزي گنجانده میشود.پايهسوم ژئودزيمربوط است به بررسي حركت وضعي زمين و تعيين موقعيت آن. تمام اندازه گيريهاي ژئودتيكبا توجه به كاربري مورد نظر در يك چهار چوب مرجع-مثلاً يك چهارچوب مختصات محلي-سنجيده میشود. و تبديلات بين آنها (با توجه به حركت وضعي زمين و تغييرات محوري آن)بستگي به زمان دارد. بنابراين همانطور كه بيان شد، هدف ژئودزي مدرن جمع بندي سهشاخه فوق مي باشد (ژئومتري، جاذبه و حركت وضعي زمين)
هدف آن به طوراعم تعيين ميدان ثقل و شكل هندسي زمين مي باشد. تعيين شكل هندسي زمين (شكل سطحفيزيكي زمين) با توجه به وسعت بزرگ خشکي ها که شامل كوير، جنگل، باطلاق، بيابان، ومناطق صعب العبورمي باشد و وسعت بزرگ دريا ها كه 78% سطح زمين را تشكيل مي دهد تنهابا روش هاي زميني امكانپذیر نبوده از روش هاي ديگري که مجهز به سيستمGPSاستاستفاده ميگردد. هنوز شكل قسمت عمده اي از سطح زمين تعيين نشده باقي مانده است. امروزه بهلحاظ ابداع دستگاه هاي دقيق اندازه گيري فواصل بزرک ژئودزيVLBIوتعيين دقيق موقعيت ژئودزيGPSودستگاه هاي دقيق گراويمتري، تعيينتغيير شکلزمين و تعيين دقيق ميدان ثقل زمين از وظايف اخص ژئودزي مي باشد.
:: موضوعات مرتبط:
اطلاعات نقشه برداری
