Geonews

نقشه برداري در ايران

ايرانيان باستان نقش برجسته‌اي در پايه گذاري علم نقشه برداري داشته اند. اکتشافات دريايي که از زمان گذشته انجام گرفته است مويد اين مطلب است . در ايران باستان مي‌‌توانستند عرض جغرافيايي را تعيين کنند ولي تعيين طول جغرافيايي با دشواري بسيار همراه بوده است .آنها براي مسافرتهاي خود نياز به نقشه داشتند و نقشه هايي نيز بدون توجه به فواصل رسم مي شده است .تعيين موقعيت در روي زمين و فراهم آوردن هر گونه نقشه در جهان باستان نيز نياز به در دست داشتن ابزارها و بهره وري ا ز قواعدي داشته است .مصريان روشهايي براي اندازه گيري ارتفاع بين دو نقطه و تعيين فاصله افقي آندو داشته‌اند طناب، ترازو گونيا از ابزارهاي نخستين نقشه برداري بوده‌اند و کم کم تراز و خط کش و پرگار به آن افزوده گشت.

دانشمندان ايراني به کمک استرلاب عرض جغرافيايي و با استفاده از ساعت آبي طول جغرافيايي را در هر نقطه از مرز اندازه گيري مي‌‌کردند. ابوريحان بيروني دانشمند بزرگ ايراني در زمينه‌هاي گوناگون اندازه گيري نجومي ،و فواصل بين شهرها ،مطالعات بسيار ارزنده‌اي انجام داده است نقشه برداران قديم براي تعيين امتداد، فاصله و زاويه وسايلي ساخته بودند که نخستين آنها ريسمان بود و همچنين براي تعيين تراز افقي تراز هايي ساخته بودند و اين تراز در طول تاريخ فرمهاي گوناگوني به خود گرفته است. کهن‌ترين آن تراز آبي بوده است که نوع تکامل يافته تر آن همان شيلنگ تراز است که بناهاي امروزي از آن استفاده مي‌‌کنند.